Groen profiel in het vmbo: een succes in voorbereiding op het mbo
Niek van Steensel, Regiodirecteur bij Yuverta, ziet veel mogelijkheden om het vmbo sterker en relevanter te maken voor leerlingen. Volgens hem springt één profiel er daarbij duidelijk uit: het groene profiel. Dit profiel combineert praktische vaardigheden met een herkenbare context in de groene sector en bereidt leerlingen breed voor op het mbo en op toekomstige beroepen. Hij legt uit waarom juist dit profiel zo succesvol is en wat dit betekent voor leerlingen, scholen en het groene werkveld.
Weinig echte keuze
In het vmbo bestaan momenteel tien verschillende profielen, terwijl havo en vwo er slechts vier hebben. Het idee achter de vele profielen was om leerlingen meer keuzevrijheid te geven. In de praktijk blijkt dit echter nauwelijks te werken. Uit de sectorrapportage vmbo van de VO-raad blijkt dat de meeste scholen slechts één of enkele profielen aanbieden. Leerlingen wisselen na de on-derbouw zelden van school om een ander profiel te volgen en hebben daardoor feitelijk weinig te kiezen. “Leerlingen kijken vooral naar sfeer, kleinschaligheid en bereikbaarheid van een school, niet naar het profielaanbod,” zegt Niek.
Te veel profielen
Het aanbieden van veel profielen brengt ook uitdagingen met zich mee. Het is duur en bemoeilijkt de inzet van het beperkte aantal praktijkdocenten. Daarnaast maakt het de aansluiting op het mbo ingewikkeld. In een mbo-2 opleiding Autotechniek zitten studenten die al twee jaar ervaring hebben in Mobiliteit & Transport naast studenten uit Zorg & Welzijn. “Het is bijna onmogelijk om het onderwijs zo te differentiëren dat iedereen op zijn eigen niveau leert,” zegt Van Steensel. Dat is zorgelijk, zeker gezien het hoge percentage voortijdige schoolverlaters in het mbo, rond 13% in mbo-2 opleidingen.
Voorbereiding vraagt focus
Het mbo is beroepsonderwijs, het vmbo voorbereidend. Een goede oefening vraagt minder vakfanatisme en meer geïntegreerde vaardigheden, geoefend in herkenbare contexten. Het profiel Dienstverlening & Producten wordt veel aangeboden, maar fungeert vaak als een ‘duizend-dingen-doekje’: makkelijk organiseerbaar, maar weinig onderscheidend voor echte beroepsvoorbereiding.
Het groene profiel
Daarom springt het groene profiel eruit. Het is verbreed van puur agrarisch onderwijs (‘donkergroen’) naar vraagstukken rond ecologie, duurzame leefomgeving, groene techniek en water (‘lichtgroen’). “Het groene profiel bereidt leerlingen breed voor op het mbo en op toekomstige beroepen in het groene werkveld,” zegt Van Steensel. Zo combineert het groene profiel praktische vaardigheden met een herkenbare context en zorgt het ervoor dat leerlingen beter voorbereid zijn op mbo en toekomstige beroepen in het groene werkveld.